Stop met innoveren

Harderwijk, 6 oktober 2016.

Waarom lukt het niet om binnen de bouw structureel werk te maken van innovatie? Waarom krijgen we die gewenste bouwtransitie maar niet op gang? Het antwoord is eigenlijk vrij simpel. De bouw is zo project gedreven dat we ook de innovatie opgave denken te moeten koppelen aan projecten. Projecten die we op dat moment ‘opgaven’ noemen. Alle innovatieprogramma’s (of populairder ‘transitieprogramma’s’) worden opgezet rondom problemen die op dit moment vragen om een ‘innovatieve’ oplossing. Bouwers zijn best goed in het bedenken van oplossingen. U vraagt, wij draaien. De vraag is echter of een nieuwe oplossing voor een waterkering, een flexibele aanbouw voor zorg aan huis, goedkope vluchtelingenhuisvesting of een BREEAM Outstanding kantoor, geschaard kunnen worden in de categorie innovatie. Ik denk het niet. Alle voorbeelden die ik ken gaan uit van dezelfde bouwpraktijk en hetzelfde bouwproces. Het zijn vaak nieuwe configuraties van oude technologieën die een paar maal gebruikt worden en dan wegzakken in de vergetelheid. Innovaties gaan dan over betere kozijnen in plaats van de vraag of we nog kozijnen nodig hebben. Of ze gaan over efficiëntere processen in plaats van fabrieken waar, met behulp van robotica, 3D printers en slimme software, complete eindproducten worden geassembleerd; op maat voor de klant. De meerprijs voor biobased producten denken we te moeten verkopen onder het mom van gezonder, comfortabeler en duurzamer. We vergeten dat het als onderdeel van een geïndustrialiseerd eindproduct juist stukken goedkoper moet kunnen. Innovatieagenda’s moeten dus los worden gezien van de opgave van nu. Het gaat om langjarige innovatiesporen die leiden tot een volkomen nieuwe bouwpraktijk. Een bouwpraktijk die leidt tot betere en goedkopere gebouwen. Een bouwpraktijk die snel kan anticiperen op toekomstige opgaven in plaats van te reageren op de problemen van nu.

Denk bij die innovatiesporen aan:

Design technologie (digital prototyping | modeling | topology optimization | VR/AR)
Nieuw materialen en componenten (system engineering)
Gebouw ICT (domotica | sensoring | prestatiegaranties | smart)
Productietechnologie (3D printing | Robotica | Q-systems)
Gebouwinstallaties (heating | water | all-electric | microgrids | storage)
Smart Industry (factory made buildings | micro factory’s | tagging)
Circulaire economie
Sales / Marketing (propositie ontwikkeling | garanties | klantfocus)
Nieuwe businessmodellen (bezit / gebruik | OEM-suppliers | system integrator)
Nieuwe Supply-Networks (cross-overs | allianties | pull-innovations)
De overheid heeft als taak om de condities te creëren waardoor investeren in deze innovatiesporen gaat lonen. Vanuit de bouw doet zich de vraag voor of projectgerichte organisaties, die werken met minimale marges en een hoog risicoprofiel de gevraagde verandering kunnen trekken. Is het immuunsysteem van een technisch gerichte projectorganisatie doorspekt met rijke tradities rondom vakmanschap in staat om iets anders te gaan doen. Kortom is een aannemer in staat om de rol van system-integrator op te pakken? Ik denk het niet. Ik neem ze dat ook niet kwalijk. De verandering komt tot stand door hele nieuwe coalities en wordt aangejaagd met doorbraaktechnologieën. Slimme aannemers investeren in nieuwe bedrijven met maar één opdracht: help ons oude businessmodel zo snel mogelijk om zeep. Dat doen die nieuwkomers door intensief samen te werken met de toeleverende industrie. Door te denken in schaalbare innovaties die gekoppeld worden aan nieuwe industriële productietechnologieën.

 

door inspirator: Jan Willem van de Groep